Jak zainteresować młodzież historią? W Zduńska Wola postawiono na komiks. „Odwaga" to nowa publikacja poświęcona kolejarzom – żołnierzom Armia Krajowa, którzy 25 lutego 1944 roku zostali straceni przez niemieckiego okupanta. Premiera wydawnictwa odbyła się 25 lutego 2026 roku w domu kultury na osiedlu Karsznice i była jednym z głównych punktów obchodów 82. rocznicy egzekucji Kazimierza Kałużewskiego i Juliusza Sylli.
To właśnie odwaga stała się motywem przewodnim rocznicowych uroczystości. Kazimierz Kałużewski ps. „Chińczyk" oraz Juliusz Sylla ps. „Nit" działali w podziemiu, prowadząc akcje sabotażowe na niemieckich transportach wojskowych wyruszających z Karsznic na front wschodni. Zostali aresztowani przez Gestapo – Kałużewski w grudniu 1942 roku, Sylla w styczniu 1943 roku. 7 lutego 1944 roku doraźny sąd w Łodzi skazał ich na karę śmierci. Wyrok wykonano publicznie na terenie karsznickiej parowozowni.
Mieszkańcy uczcili pamięć bohaterów podczas mszy w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz przy pomniku wzniesionym przez lokalną społeczność. Z kolei młodsze pokolenie mogło poznać tę historię w nieco innej formie. W spotkaniu promującym komiks uczestniczyli uczniowie Zespołu Szkół im. Kazimierza Kałużewskiego i Juliusza Sylli, Szkoły Podstawowej nr 13 im. Kolejarzy Polskich oraz dzieci z Publicznego Przedszkola nr 7 „Pod Zielonym Semaforem". Mieli oni okazję porozmawiać z autorem publikacji oraz wysłuchać wspomnień Bolesława Sylli – syna Juliusza – i Danuty Okoń, córki Kazimierza Kałużewskiego.
Autorem rysunków i scenariusza jest Michał Arkusiński, który ma już doświadczenie w podejmowaniu tematów historycznych. Wcześniej stworzył m.in. komiks „Edelman" dla Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, „Moryc" dla Fundacji Monumentum Iudaicum Lodzense czy „The Battle for Hope" dla ambasady RP w Izraelu.
Praca nad „Odwagą" wymagała jednak szczególnej dbałości o detale techniczne.
- Autor podczas spotkania przyznał, że karsznicki komiks był dla niego wyzwaniem, głównie ze względu na elementy techniczne. Wielokrotnie konsultował także zasady działania lokomotywy, a tajniki odsłaniał przed nim kustosz w Skansenie Lokomotyw i Urządzeń Technicznych Czesław Boczek. Historyczna opowieść powstawała w konsultacji z dyrektorem Muzeum Historii Miasta Tomaszem Polkowskim - przekazują miejscy urzędnicy.
Sam twórca podsumował swoją pracę z charakterystycznym dystansem:
- Generalnie komiks jest o tym, jak popsuć lokomotywę – zauważa Michał Arkusiński. - A w szczegółach, to próba pokazania na czym polegała dywersyjna działalność „Nita" i „Chińczyka", którzy zapłacili najwyższą cenę za odwagę, z jaką walczyli z niemieckim okupantem.
Publikacja powstała we współpracy z Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola. Komiks „Odwaga" można kupić w siedzibie muzeum oraz w jego filii – Skansenie Lokomotyw i Urządzeń Technicznych. To kolejny dowód na to, że historia lokalna może być opowiadana w nowoczesny, przystępny sposób – i trafiać do młodych odbiorców nie tylko z kart podręczników.
